www.syriza.gr

Παρασκευή, 20 Μαΐου 2016

Ερωτήσεις-απαντήσεις για το νέο Ταμείο





Ερωτήσεις-απαντήσεις για το νέο Ταμείο
(Ελληνική Εταιρεία Συμμετοχών και Περιουσίας)




1.      Είναι το νέο Ταμείο ένα νέο ΤΑΙΠΕΔ;

Όχι. Το νέο Ταμείο έχει γενικότερους στόχους, με σημαντικότερους τη συγκέντρωση περιουσιακών στοιχείων του Δημοσίου κάτω από μία ενιαία στέγη, τη διαχείρισή τους ως σύνολο με σκοπό την καλύτερη αξιοποίηση τους, τη μείωση ελλειμμάτων, την αύξηση εσόδων από την αποτελεσματικότερη διαχείρισή τους και τη διαμόρφωση ενιαίας μακροπρόθεσμης στρατηγικής για τη δημόσια περιουσία (άρθρο 2). Μέρος της αποστολής του είναι και η ενοποίηση των κατακερματισμένων αρμοδιοτήτων του Δημοσίου. Υπάρχουν παραδείγματα πολλών χωρών που διαχειρίζονται την περιουσία τους κάτω από ένα ενοποιημένο εταιρικό πλαίσιο, όπως η Γαλλία για παράδειγμα. Η κυβέρνηση συνεργάστηκε με συστηματικό τρόπο με στελέχη του αντίστοιχου γαλλικού οργανισμού για τον αποτελεσματικό σχεδιασμό της Ελληνικής Εταιρείας Συμμετοχών και Περιουσίας.
Το ΤΑΙΠΕΔ, θα παραμείνει στο Ταμείο ως θυγατρική, μόνο για το διάστημα που θα διαρκέσει η εκπλήρωση του σκοπού του, όπως καθορίζεται στο Σχέδιο Αξιοποίησής του. Τα υπόλοιπα περιουσιακά στοιχεία του θα μεταφερθούν στο νέο Ταμείο για διαχείριση.
Σε περίπτωση που τα διοικητικά όργανα του Ταμείου κρίνουν, σε βάθος χρόνου, ότι είναι συμφέρουσα η ιδιωτικοποίηση ενός σημαντικού περιουσιακού στοιχείου, είναι υποχρεωμένα να υποβάλλουν την πρότασή τους στον Υπουργό Οικονομικών. Η ιδιωτικοποίηση μπορεί να προχωρήσει ωστόσο μόνο με την έγκρισή του.

2.     Ποιος διοικεί τελικά; Έχει δοθεί η διοίκηση σε «ξένους»;

Όπως αναφέρεται ρητά στον νόμο, το ανώτατο όργανο του Ταμείου είναι η Γενική Συνέλευση του μοναδικού μετόχου του, δηλαδή του Ελληνικού Δημοσίου, που εκπροσωπείται από τον εκάστοτε Υπουργό Οικονομικών (άρθρο 7 παρ 2).

Για τη λειτουργία του, το Ταμείο διαθέτει δύο βασικά όργανα με συγκεκριμένες αρμοδιότητες: το Εποπτικό Συμβούλιο και το Διοικητικό Συμβούλιο.

Το Εποπτικό Συμβούλιο αποτελείται από 5 μέλη, 3 εκ των οποίων (η πλειοψηφία) ορίζονται από την ελληνική κυβέρνηση και 2 που ορίζονται από τους θεσμούς. Το Εποπτικό Συμβούλιο είναι υπεύθυνο για την εποπτεία του Ταμείου, συμπεριλαμβανομένης της εποπτείας του Διοικητικού Συμβουλίου, με σκοπό να διασφαλίσει ότι αυτό λειτουργεί σύμφωνα με τις διατάξεις του νόμου, του Καταστατικού και του Εσωτερικού κανονισμού και προς το συμφέρον του Ταμείου. Το Εποπτικό συμβούλιο εν ολίγοις, αποτελεί μία επιπλέον δικλείδα ασφαλείας για τη σύννομη και προς το συμφέρον του, λειτουργία του Ταμείου. Ο επικεφαλής (ή Πρόεδρος) του ΕΣ δεν είναι ο πρόεδρος του Ταμείου ούτε η ψήφος του υπερισχύει έναντι των άλλων μελών. Αποστολή του, όπως και των υπόλοιπων μελών, είναι η συνολική εποπτεία της σωστής λειτουργίας του Ταμείου.

Το Εποπτικό Συμβούλιο έχει μια επιπλέον σημαντική αρμοδιότητα, πέρα από αυτή της Εποπτείας, που είναι η επιλογή των μελών του Διοικητικού Συμβουλίου. Για τον ορισμό οποιουδήποτε μέλους του ΔΣ, το ΕΣ χρειάζεται πλειοψηφία 4/5. Αυτό σημαίνει ότι οι θεσμοί δεν έχουν έλεγχο, ούτε μπορούν να διορίζουν «ξένους» στη διοίκηση του Ταμείου κατά βούληση.

Η διοίκηση του Ταμείου ασκείται από το Διοικητικό Συμβούλιο. Το Διοικητικό Συμβούλιο επιλέγεται μέσα από μια διαφανή διαδικασία, την διενέργεια της οποίας έχει το ΕΣ. Όσον αφορά την επιλογή του Διευθύνοντος Συμβούλου, το Εποπτικό Συμβούλιο θα συνεργαστεί με τον Υπουργό Οικονομικών (ως μοναδικό μέτοχο), τόσο στην αρχή της διαδικασίας, για τα χαρακτηριστικά του προσώπου που είναι κατάλληλο για τη θέση, όσο και –στο τέλος της διαδικασίας- όταν θα γίνει η τελική επιλογή από την λίστα των επικρατούντων υποψηφίων.

3.     Πώς θα είναι οργανωμένο το Ταμείο;

Με την έναρξη της λειτουργίας του, το Ταμείο προβλέπεται να έχει 4 υπο-ταμεία (άρθρο 5): α) το υπο--ταμείο διαχείρισης των ΔΕΚΟ (Εταιρεία Δημόσιων Συμμετοχών – Ε.ΔΗ.Σ), β) την ΕΤΑΔ γ) το ΤΧΣ δ) το ΤΑΙΠΕΔ. Η εν λόγω οργανωτική δομή προκρίθηκε με το σκεπτικό ότι υπάρχουν διαφορετικά χαρτοφυλάκια σε κάθε περίπτωση, για τα οποία θα πρέπει να χαράσσονται διαφορετικές στρατηγικές κάθε φορά. Σχετικά με το χαρτοφυλάκιο των ΔΕΚΟ, η διάκριση στη στρατηγική και τη διαχείρισή τους είναι ακόμη πιο αναλυτική, καθώς σε κάθε επιχείρηση θα έχει λόγο και το αντίστοιχο τομεακό υπουργείο. Στην περίπτωση της ΕΤΑΔ, ισχύει ότι η ίδια μετατρέπεται στο υπό-ταμείο ακινήτων του νέου φορέα.

Φυσικά, προβλέπεται η δυνατότητα η διοίκηση της εταιρείας να προχωρά στη δημιουργία νέων θυγατρικών ανάλογα με τη στρατηγική του μετόχου, καθώς και στην απόσχιση λειτουργιών και τη μεταφορά τους πίσω στο Δημόσιο, και πάλι με τη σύμφωνη γνώμη της πολιτείας.

4.     Τι σημαίνει «διαχείριση των περιουσιακών στοιχείων με επαγγελματικό και ανεξάρτητο τρόπο»;

Σημαίνει ότι το Ταμείο θα έχει την ευελιξία μίας ανώνυμης εταιρείας στη διεξαγωγή των συναλλαγών του, αλλά ο τελικός λόγος για μία σειρά αποφάσεων θα ανήκει στον Υπουργό Οικονομικών. Επιπλέον, θα έχει τη δυνατότητα να αυξάνει την αξία των περιουσιακών στοιχείων που έχει στην κατοχή του επενδύοντας σε αυτά. Εκτός της ευελιξίας, και λόγω του ότι πρόκειται για μία ανώνυμη εταιρεία, εισάγονται οι έννοιες της διαφάνειας, της υπεύθυνης διοίκησης, της κοινωνικής ευθύνης, των βέλτιστων εταιρικών πρακτικών και φυσικά ισχύουν όλοι οι κανόνες του εταιρικού δικαίου.


5.     Τι αλλάζει σε σχέση με τις ΔΕΚΟ που μεταφέρονται στο Ταμείο; Πως θα διορίζονται οι διοικήσεις των ΔΕΚΟ; Η αλλαγή του τρόπου διορισμού δεν γίνεται για να έχουν τον έλεγχο οι πιστωτές;

Οι διοικήσεις των ΔΕΚΟ θα διορίζονται από την Εταιρεία Δημόσιων Συμμετοχών (Ε.ΔΗ.Σ), σε συνεργασία με τα εποπτεύοντα Υπουργεία, βάσει συγκεκριμένων χαρακτηριστικών και διαδικασιών που θα διασφαλίζουν τον επαγγελματισμό και τις ικανότητες των στελεχών που διοικούν τις επιχειρήσεις κοινής ωφέλειας.

Στον νόμο αναφέρεται ρητά ότι το υπό-ταμείο και οι ΔΕΚΟ θα επιδιώκουν τη διαβούλευση με τα ενδιαφερόμενα μέρη των επιχειρήσεων (άρθρο 14). Αυτό θα επιτρέψει να ξεπεραστεί η διαχρονική έλλειψη λογοδοσίας και η εσωστρέφεια που είχαν πολλές ΔΕΚΟ. Στόχος του νόμου είναι να ενσωματώνονται οι απόψεις των κοινωνικών και περιβαλλοντικών φορέων στους σχεδιασμούς και στις δράσεις των δημοσίων επιχειρήσεων.


Δεν θα εμπορευματοποιηθούν τα κοινωνικά αγαθά;

Η ισορροπία μεταξύ οικονομικών και κοινωνικών στόχων είναι ένα από τους στόχους του νόμου. Το Ταμείο δεν θα παράγει συνεπώς μόνο οικονομικό πλούτο αλλά και κοινωνική αξία.

Ο νόμος αναφέρει για παράδειγμα ρητά ότι  η Ε.ΔΗ.Σ λαμβάνει υπόψη της τις  υπηρεσίες γενικού συμφέροντος (κοινοτική ορολογία για τις υπηρεσίες κοινής ωφέλειας).  Οι Ελληνικές Αρχές επιδίωξαν την ενσωμάτωση στον νόμο ρητής αναφοράς στην Ευρωπαϊκή Νομοθεσία για το θέμα και ειδικότερα, στη Συνθήκη της Ευρωπαϊκής Ένωσης, που κατοχυρώνει τη δυνατότητα και ανάγκη παροχής υπηρεσιών κοινής ωφέλειας και κοινωνικών αγαθών.

Συγκεκριμένα, ο Νόμος αναφέρεται στις «κοινές αξίες» της Ε.Ε. για τις υπηρεσίες γενικού οικονομικού συμφέροντος Οι θεμελιώδεις κοινές αυτές αξίες είναι:
      ο ουσιώδης ρόλος και η ευρεία διακριτική ευχέρεια των εθνικών, περιφερειακών και τοπικών αρχών όταν παρέχουν, αναθέτουν και οργανώνουν υπηρεσίες γενικού οικονομικού συμφέροντος όσο το δυνατόν εγγύτερα στις ανάγκες των χρηστών·
      η ποικιλομορφία των διαφόρων υπηρεσιών γενικού οικονομικού συμφέροντος και οι διαφορές στις ανάγκες και τις προτιμήσεις των χρηστών που είναι δυνατόν να προκύψουν από τις εκάστοτε γεωγραφικές, κοινωνικές ή πολιτισμικές συνθήκες·
      όσον αφορά τις υπηρεσίες κοινής ωφέλειας, ένα υψηλό επίπεδο ποιότητας, ασφάλειας και οικονομικής προσιτότητας, η ίση μεταχείριση των χρηστών και η προώθηση της καθολικής πρόσβασης και των δικαιωμάτων των χρηστών.


6.     Με την ένταξη των ΔΕΚΟ στο νέο Ταμείο, τι θα συμβεί με τους υπαλλήλους τους;
 
Ο ιδρυτικός νόμος του Ταμείου προβλέπει ότι δεν θα υπάρξει καμία αλλαγή στην εργασιακή σύμβαση των υπαλλήλων όλων των θυγατρικών. Αυτό σημαίνει ότι δεν υπάρχει ούτε κίνδυνος απολύσεων, ούτε κίνδυνος απώλειας κάποιου εργασιακού δικαιώματος. Μοναδική αλλαγή, είναι η αλλαγή στις διοικήσεις των ΔΕΚΟ, οι οποία θα πραγματοποιείται από την Διοίκηση του νέου υπό-ταμείου και το εκάστοτε εποπτεύον υπουργείο. (άρθρο 14 παρ 9).

7.     Τι ακριβώς ισχύει με την ΕΤΑΔ και τη μεταφορά της στο νέο Ταμείο;

Η ΕΤΑΔ μετατρέπεται σε βασικό βραχίονα της κτηματικής πολιτικής της κυβέρνησης και θα αποτελεί το υπο-ταμείο ακινήτων του νέου Ταμείου. Η μεταφορά της ιδιοκτησίας ακινήτων στην ΕΤΑΔ αποφασίστηκε για να είναι σε θέση αυτή να προχωρά σε διοικητικές πράξεις όπως για παράδειγμα  στις περιπτώσεις καταπάτησης και εντέλει στο ξεκαθάρισμα των τίτλων ιδιοκτησίας του ίδιου του Δημοσίου. Τα ακίνητα αυτά ανέρχονται περίπου στις 71.000. Εκτός αυτών, προβλέπεται να συνεχίσει η ΕΤΑΔ να διαχειρίζεται επιπλέον ακίνητα, τα οποία δεν ανήκουν στο Ελληνικό Δημόσιο, αλλά πιθανά σε άλλους οργανισμούς, στους οποίους και θα αποδίδει τα έσοδα. Έχουν προβλεφθεί εξαιρέσεις για παραλίες, αρχαιολογικούς χώρους και γενικά ακίνητα εκτός εμπορικής συναλλαγής.



8.    Αποκλείεται το ενδεχόμενο ιδιωτικοποιήσεων;

Το ενδεχόμενο αυτό δεν αποκλείεται, οι επιβεβλημένες ιδιωτικοποιήσεις όμως σταματούν στη λίστα του ΤΑΙΠΕΔ. Σε κάθε περίπτωση, η όποια πρόταση για ιδιωτικοποίηση σημαντικών περιουσιακών στοιχείων θα παρουσιάζεται και θα απαιτεί έγκριση από τον Υπουργό Οικονομικών. Με αυτό τον τρόπο αποφεύγεται το «ξεπούλημα» και προωθείται η μακροπρόθεσμη διαχείριση της περιουσίας του δημοσίου (άρθρο 7 παρ. 2 εδ.α). 


9.     Δηλαδή δεν υπάρχουν οικονομικοί στόχοι ιδιωτικοποιήσεων;

Στόχους ιδιωτικοποιήσεων έχει μόνο το ΤΑΙΠΕΔ, βάσει του καθεστώτος που λειτουργούσε ήδη.

10.                        Δηλαδή δεν ισχύει ο οικονομικός στόχος των 50 δις από αποκρατικοποιήσεις;

Ο υπολογισμός αυτός είχε προκύψει όταν είχε θεωρηθεί ότι θα απαιτηθούν 25 δις για την ανακεφαλαιοποίηση των τραπεζών. Είναι γνωστό ότι για την ανακεφαλαιοποίηση απαιτήθηκαν τελικά πολύ λιγότερα (περίπου 5,8 δις). Η υποχρέωση του Ταμείου σε σχέση με το χρέος είναι να διαθέσει στην αποπληρωμή του όλα τα έσοδα που θα έχει σε βάθος χρόνου το ΤΧΣ, καθώς και όλα τα έσοδα που θα προκύψουν από την ιδιωτικοποίηση των περιουσιακών στοιχείων που κατέχει το ΤΑΙΠΕΔ (τα οποία έχουν υπολογιστεί σε 6,2 δις ευρώ).


11.  Γενικά, πώς θα διανέμονται τα έσοδα του νέου Ταμείου;

Πέραν των εσόδων των ΤΧΣ και ΤΑΙΠΕΔ, όλα τα υπόλοιπα έσοδα του Ταμείου διατίθενται κατά 50% σε αναπτυξιακές επενδύσεις (άρθρο 16). Σύμφωνα με την προηγούμενη συμφωνία, τα έσοδα του ΤΑΙΠΕΔ προορίζονταν για την κάλυψη ενός και μόνου σκοπό: της εξυπηρέτησης του χρέους. Κανένα μέρος των εσόδων του δεν έφτανε τελικά στην πραγματική οικονομία. Στην προκειμένη περίπτωση, μέρος των εσόδων του Ταμείου θα χρησιμοποιείται για επενδύσεις, και αυτό θα ισχύει από τα πρώτα έσοδα που θα προκύψουν εκτός ΤΧΣ και ΤΑΙΠΕΔ. Οι επενδύσεις μπορεί να αφορούν είτε αναπτυξιακές πολιτικές, είτε επενδύσεις στα ίδια τα περιουσιακά στοιχεία της εταιρείας. Εκτός των παραπάνω, με την ένταξη του ΤΑΙΠΕΔ στο νέο φορέα, έχει αποφασιστεί και η μεταφορά μέρους της περιουσίας του στο νέο Ταμείο. Με αυτό τον τρόπο, η κυβέρνηση αποκτά μεγαλύτερη ευελιξία στην αξιοποίηση και αυτής της περιουσίας, ενώ πριν και αυτή ήταν διατεθειμένη για έναν συγκεκριμένο και περιορισμένο σκοπό.

Σημείωση: Ο νόμος δεν ορίζει εξαντλητικά τη λειτουργία του Ταμείου. Οι περισσότερες από τις βασικές του λειτουργίες (όπως η επενδυτική πολιτική) θα περιγραφούν στον Εσωτερικό Κανονισμό Λειτουργίας μέσα στους προσεχείς μήνες.